Reviews

Klassiekezaken.nl

Sat 22 May 2010

Roel Dieltiens werpt eigenzinnige blik op Cellosuites

De Belgische cellist Roel Dieltiens is al jaren actief in de meest uiteenlopende ensembles. Hoewel de oude muziek binnen zijn activiteiten een zeer belangrijke plaats inneemt, beperkt hij zich lang niet alleen tot het spel op de historische cello. Hij speelt ook eigentijdse muziek in diverse ensembles en verleent zijn medewerking aan muziektheaterproducties. Op zijn nieuwste cd werpt hij een eigenzinnige blik op Bachs Cellosuites Het label Etcetera legde zijn verrichtingen onberispelijk vast.

Roel Dieltiens laat zich niet gauw in een hokje dwingen en schuwt de uitdaging niet. Zo richtte hij een strijkersensemble op, Ensemble Exploration, waarmee hij op oude instrumenten repertoire uitvoert dat reikt van Vivaldi tot onbekende meesters uit de negentiende eeuw. In dit repertoire kan de cello een hoofdrol vervullen, zoals in celloconcerten van Vivaldi of strijkkwintetten van Boccherini, maar het kan ook gaan om muziek waarin de cello slechts een begeleidende functie in het ensemble heeft. Dat is eigenlijk kenmerkend voor alle activiteiten van Roel Dieltiens: hij heeft alles in huis om een groot solist te zijn maar schikt zich ook moeiteloos in de ensembles waarvan hij deel uitmaakt. Dat alles doet hij met grote overtuigingskracht en inlevingsvermogen.

Bij die eigenzinnige houding is het belangrijk om een platenmaatschappij aan je zijde te hebben die je niet in een keurslijf dwingt. Sinds kort staat Dieltiens onder contract bij het label Etcetera. Het eerste resultaat van de samenwerking was een bijzondere cd met cellosonates van Vivaldi. De tweede productie is niet minder bijzonder: een dubbel-cd met de complete Cellosuites van Johann Sebastian Bach.

Dieltiens laat karakters van de toonsoorten spreken
Deze voor cellisten bijna heilige muziek is nog altijd enigszins met raadselen omgeven. Bach componeerde de zes suites toen hij tussen 1717 en 1723 kapelmeester was in Köthen. Hij schreef daar voornamelijk instrumentale muziek. Ook de Brandenburgse concerten en Das wohltemperierte Klavier stammen uit deze periode. Doordat het hof de calvinistische en dus muzikaal zeer sobere stroming aanhing, hoefde Bach niet, zoals vanaf 1723 in Leipzig, zorg te dragen voor het componeren van grote hoeveelheden kerkcantates. Daardoor had hij volop tijd voor instrumentale muziek. Wie precies de opdracht heeft gegeven voor de Cellosuites, die waarschijnlijk oorspronkelijk voor een ander instrument bedoeld waren, weten we niet maar het zestal vormt nog altijd de Olympus van het cellorepertoire. Dat er al tientallen uitvoeringen zijn, weerhield Dieltiens er niet van zijn hoogstpersoonlijke visie voor Etcetera op te nemen.

Het is een bijzondere uitvoering geworden, waarin elke suite een heel eigen karakter krijgt, afhankelijk van de toonsoort waarin deze is gecomponeerd. Dat is geheel overeenkomstig de retorica van de barok waarbinnen iedere toonsoort stond voor een ander affect, een andere gemoedstoestand. Dan maakt het voor de interpretatie nogal wat uit of je in G-groot speelt, zoals in de Eerste suite, of in c-klein, zoals in de Vijfde. Juist die verscheidenheid aan affecten wordt door Dieltiens tegen het licht gehouden en dat maakt dat de toch zo overbekende suites in deze uitvoering weer als gloednieuw klinken. De cellotoon is door Etcetera prachtig vastgelegd: wel direct, maar zonder de bijgeluiden die sommige andere uitvoeringen ontsieren. De intense muzikaliteit van Dieltiens en de prachtige geluidskwaliteit maken deze nieuwe opname van Bachs Cellosuites tot een van de allermooiste van dit moment.



Marcel Bijlo (KLASSIEKEZAKEN.NL)

 

More

RC (GRAMOPHONE): Kodaly Duo, Op. 7'1). Solo Cello Sonata, Op. 8b
RC (GRAMOPHONE): Bach Solo Cello Suite No. 2 in D BWV1008e
Gramophone.net: Vivaldi Vol.1
Gramophone.net: Vivaldi Vol.2 "Roel Dieltiens turns rare Vivaldi concertos into a 'memorable musical experience'
Biberfan.org: Vivaldi Vol.2

Back to overview